klimop, veel variaties op een prachtig thema

Klimop is een groenblijvende klimheester die zich met zijn hechtwortels aan bijna alles kan vasthouden. Bijna alles, want het is gebleken dat de planten weigeren langs bepaalde soorten kunststof (platen) te groeien. Kennelijk zitten daar stoffen in die de plant niet bevallen. Hout (ook geschilderd), metselwerk, beton, staal, en binnen zelfs behang e.d., zijn geen enkel probleem. Daar klimt deze van oorsprong bosplant met gemak tegenaan.

Klimop, al duizenden jaren bij menselijke woningen

In het oude Egypte was deze rankplant aan de god Osiris gewijd, in Griekenland aan de wijngod Dionysos. Men liet hem toen al op en rond huizen en tempels groeien. Waarschijnlijk ging het daarbij om de Noord-Afrikaanse soort Hedera helix ssp. canariensis (genoemd naar de Canarische Eilanden) en de Oost-Europese en Klein-Aziatische Hedera colchica. Maar er zijn ook soorten inheems in zo ver uiteenliggende gebieden als Ierland en zelfs Japan. Net als alle soorten uit de Aralia-familie, waar klimop toe behoort, zijn de planten heel veranderlijk qua uiterlijk. Prachtig voor kwekers natuurlijk, die al die verschillende blad- en groeivormen en kleuren graag als afzonderlijke rassen doorkweken. De vorm is vaak al in de naam herkenbaar: ‘Maple Queen’ heeft esdoornachtig blad, bij ‘Sagittifolia’ is het pijlvormig, bij ‘White Wonder’ witbont, bij ‘Buttercup’ roomgeel enz. Ook zijn opvallend veel vrouwen vernoemd. Wie waren ‘Gabriela’, ‘Natasja’, ‘Monica’, ‘Gerda’, ‘Caecilia’, ‘Elja’ en al die anderen. Achter iedere naam zit een verhaal. Beroemd is de vooral als kamerplant erg geliefde ‘Gloire de Marengo’ die genoemd is naar een uiterst bloedige veldslag tussen Fransen en Oostenrijkers op 14 juni 1800. Napoleon won, dus het zal wel een Franse kweker zijn geweest die deze kantje-boordoverwinning in de naam van deze klimop met zijn bijna ongelobde bladeren vereeuwigde.

Zo willen ze groeien

Als zoveel klimplanten kiemt klimop in de natuur in de schaduwrijke humuslaag op de bodem van bossen. Vaak groeit de plant dan eerst als bodembedekker, maar gaat op een gegeven moment langs boomstammen en rotswanden op zoek naar meer zonlicht. Dankzij de hechtwortels is dat geen enkel probleem. En 10 m of meer hoogte ook niet. Sommige klimmen meer dan 1 m per jaar omhoog, de meeste tuinvormen doen het wat rustiger aan. Hoe groener het blad, des te meer schaduw ze verdragen. Bonte vormen moeten dus lichter staan. Plant ze in met veel compost verrijkte grond: 4 per m voor het begroeien van latten- en betonijzerschermen. Maak de ranken los en bind die afzonderlijk aan. Dan groeien ze het snelst uit. Geef na in het inplanten flink water. In het voorjaar een organische basisbemesting geven. Als reeds aangehechte takken worden losgemaakt, geeft dat een verlies aan groeikracht. Snoeien van oud blad kan het beste in de winterperiode. Klimop tast goede muren absoluut niet aan, maar laten de voegen los en zitten er scheuren in de muren, dan kan de plant zich daarin werken en de boel lostrekken of ontzetten. Voorkom dat klimop zich op hout van ramen, deurlijsten en boeiboorden vasthecht, als die vaker geschilderd moeten worden. Klimop zorgt voor isolatie van wanden, beschermt tegen nattigheid (het meeste regenwater loopt lang de buitenste laag bladeren weg), het biedt nestgelegenheid aan vogels (tal van andere dieren leven er ook graag in; voer voor vogels) en ziekten komen vrijwel niet voor. Alleen op erg warme of te droge plekken kan schildluis en spint optreden.

Een uitzondering

In deze tijd van het jaar kunnen de planten rijk bloeien met groene bloemen in bolle schermen; volgend jaar rijpen de zwarte vruchtjes die eruit ontstaan als u de bloemen laat zitten. Kwekers hebben die bloeiende scheuten gestekt en daaruit is de eveneens bloeiende struikvormige klimop Hedera helix ‘Arborescens’ ontstaan die in veel tuinen is aangeplant.

Column van Rien Meijer

terug