kardinaalshoed

Vroeger wist iedereen hoe de hoed van een in vol ornaat geklede, katholieke kardinaal eruit zag.
Het was een breedgerande, rode hoed met 15 kwasten.

Maar dit hoofddeksel is in 1965 afgeschaft. Dus het grootste deel van de generatie die nu leeft, heeft zo’n hoed nog nooit (op tv) gezien. Het zou dan ook best kunnen dat de naam kardinaalshoed voor het geslacht Euonymus ooit zal veranderen. Daar zou nog een goed argument voor zijn, want lang niet alle soorten Euonymus vormen de merkwaardige, openspringende vruchten die aan die hoeden deden denken. Die zie je vooral bij enkele opgaande struiksoorten met hoekige takken. Ze hangen er nu aan, tussen het schitterend verkleurende herfstblad. Bij alle andere soorten gaat het om wintergroene bodembedekkers of klimheesters met vaak opvallend gekleurd blad en juist deze groep wordt steeds populairder.

De vruchtjes

De (roze)rode vruchtjes verschijnen bijv. in grote aantallen bij de inheemse Euonymus europaeus, de gewone kardinaalshoed, een tot 3 m hoge, decoratieve struik. De vruchtjes springen open, waardoor het zaad erbuiten komt te hangen. Ze kunnen roze, felrood, wit of oranje zijn, afhankelijk van de kweekvorm. De meest bekende is ‘Red Cascade’ met felrode zaden.

Kurklijsten

Deze bladverliezende struikvormen hebben nog iets bijzonders. Aan de hoekige takken ontwikkelen zich kurklijsten. Bij Euonymus phellomanus worden die heel breed, maar nog opvallender zijn ze bij E. alatus. Daarbij lijkt het wel of de takken vleugeltjes hebben. Heel apart. Er zijn ook kleiner blijvende vormen van ontwikkeld, o.a. ‘Compactus’ die prima in een kleine tuin past.

Bodembedekkers en klimmers

Totaal anders zijn de wintergroene soorten die als bodembedekker groeien of metershoog (soms met hechtwortels) kunnen klimmen. Sommige lage vormen zijn al jarenlang favoriet, bijv. Euonymus fortunei ‘Emerald’n Gold’ met goudbonte blaadjes, en ‘Emerald Gaiety’ met zilverbont blad. Beide worden maximaal 50 cm hoog, ideale randplanten als alternatief voor buxus.

Maar er is een vrij nieuwe cultivar die op moment nog hogere ogen gooit. Dat is ‘Harlequin’, waarbij de jonge groeitopjes van mei tot augustus zilverwit uitlopen met iets roze erin. Het lijkt wel of ze dan bloeien. ‘Harlequin’ geeft langzamerhand een dichte bodembedekking. Takjes die de grond raken bewortelen. Dus is deze plant ook ideaal om grond op hellingen vast te houden. Zo zijn er meer, bijv. de wat grotere en klimmende ‘Silver Gem’. Bij ‘Vegeta’ verschijnen op latere leeftijd de bekende kardinaalshoedjes weer (met helder oranje zaden). Dan is dus toch dat familieverband er ineens, dat je anders niet zou herkennen.

Verzorging

Die is bij alle soorten heel eenvoudig. De planten groeien liever niet in zware kleigrond, ook mag de grond niet helemaal uitdrogen, maar te lang nat is ook niet goed. Verbeter de grond voor het inplanten door er flink wat potgrond of compost doorheen te mengen. Ieder voorjaar een goede basisbemesting is voldoende voeding voor een heel jaar groei. Snoei is alleen nodig als de planten te groot worden. Bij de wintergroene soorten kan in heel strenge winters het blad eraf gaan, maar er volgt dan vanzelf weer nieuw blad. Kardinaalshoed past in ieder type tuin.

Column van Rien Meijer

terug