chrysanten

Alleen wat eenjarige soorten heten nog Chrysanthemum, de rest van dat eens zo grote plantengeslacht is door de wetenschappers allemaal in andere geslachten ondergebracht.

Dat gebeurt de laatste jaren steeds vaker. De naamsveranderingen nemen vooral toe doordat genetisch (DNA-)onderzoek nieuwe relaties tussen planten aan het licht brengt. Een van de nieuwe chrysantengeslachten is Dendranthema. Daar hoort o.a. de bekende rijkbloeiende bolchrysant bij, die in deze tijd van het jaar in allerlei kleuren als potplant wordt aangeboden.

Chrysanten werden ruim 2000 jaar geleden al in China gekweekt. Daar waren het heilige bloemen die o.a. een lang leven symboliseerden. Die betekenis hielden ze in de tempels van Japan waarvandaan Europese zeelieden ze vanaf 1700 naar huis meenamen.
Vooral in Frankrijk en Engeland begon men meteen met deze, toen exotische bloeiers te kweken. Kort daarna kwam de teelt ook in Vlaanderen terecht. Die gebieden zijn nu nog de belangrijkste centra van de Europese potchrysantencultuur. Inmiddels worden ze ook in Noord-Amerika in bonte verscheidenheid geteeld.

De meeste komen in september en oktober op de markt, maar de kwekers beheersen de cultuur zo goed dat ze de planten in feite op ieder gewenst moment kunnen laten bloeien. Potchrysanten gaan van nature bloeien als de dagen korter worden, in de herfst dus. Het zijn zogenaamde ‘kortedagplanten’. Maar door verduistering kan dat seizoen gemakkelijk worden nagebootst. De hele teelt (van stek tot bloeiende plant) duurt ongeveer tien weken. Er zijn speciale stekbedrijven en andere die zich alleen op de opkweek toeleggen.

Hoewel er wel benaamde rassen zijn, worden potchrysanten vooral op kleur en type bloem verkocht. De kleuren lopen van wit, geel, okergeel, roze en volrood tot lila en paars. Meestal hebben de bloemen een opvallend geel of groengeel hart, maar er zijn ook gevulde bloemen waarbij u het hart niet ziet. De planten staan meestal als lage bol direct boven de pot, maar ze zijn er ook op stam en in andere vormen, zoals piramides. Ze moeten licht staan, anders gaan de bloemen niet open. Daarom kunt u ze beter buiten op het terras of balkon zetten, maar op een lichte plek binnen kan ook. Daar hebben ze in ieder geval minder van het weer te lijden.

De verzorging

Zet ze dus licht, maar niet in voortdurend felle zon. Als ze iets koeler staan, bloeien ze langer. Geef steeds opnieuw water als het bovenste laagje potgrond droog aanvoelt. Nooit op de plant water geven, maar op de potgrond. Van ‘natte voeten’ houden potchrysanten niet. Staan ze in een dichte sierpot, dan kunt u doorgelekt gietwater het beste tien minuten na het gieten wegdoen.

De planten verdragen geen lage temperaturen en zeker geen vorst. Gaat het vriezen, zet ze dan op een lichte plek binnen. Een temperatuur van ca. 15 °C is ideaal. Valt er koude regen op de planten, dan verbruinen de bloemen. Bescherm ze daartegen, bijvoorbeeld door er tijdelijk doorzichtige folie over aan te brengen of door ze ook dan even weg te zetten. Ze zijn in principe over te houden (het zijn vaste planten), maar de ervaring leert dat ze een volgend jaar veel minder goed bloeien.
Daarom worden ze na de maandenlange bloei meestal weggedaan en worden in volgende herfst nieuwe gekocht. U kunt de bloeiperiode verlengen door regelmatig uitgebloeide bloemen weg te halen.

Column van Rien Meijer

terug